Belemmeringen voor het omgevingsonderwijs

Uit een bevraging in diverse basisscholen, verspreid over alle netten, blijkt dat het onderwijs slechts in beperkte mate omgevingsgericht is. De meeste bevraagde leerkrachten staan wel positief tegenover omgevingsonderwijs maar halen vooral de volgende belemmerende factoren aan:

 

Lees meer

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Belemmeringen voor omgevingsonderwijs

Leerkrachten kennen niet meer zo goed de omgeving van de school waar ze onderwijzen.

Door de toenemende mobiliteit  is  voor veel leerkrachten de schoolomgeving waar ze werken, niet meer de plaats waar ze opgroeiden of zelfs wonen. Als gevolg hiervan is de kennis van vele leerkrachten over de schoolomgeving beperkter dan voorheen. Dit betreft niet enkel de geografische kennis (waar vinden we bepaalde geografische fenomenen, landschapselementen,..), de historische kennis (historische feiten, lokale toestanden en gebeurtenissen die historische levenswijzen of breuklijnen illustreren, historische gebouwen, archeologische sites, locale legendes, mythes, toponiemen, verhalen,....), de biologische kennis (kikkerpoelen, streekgebonden natuurgebiedjes, lokale fauna en flora, ...) maar eveneens de economische kennis (typische economische activiteiten, te bezoeken bedrijven, lokale ambachten, landbouwactiviteiten,…), de zingevende kennis (gebruiken, lokale heiligen, kunstenaars,…) of de technologische kennis, oude zowel als nieuwe, (sluizensystemen, windmolens, landbouwtechnieken, waterzuiveringsstations,…)

Handboeken wereldoriëntatie zijn niet of in beperkte mate gericht op de plaatselijke schoolomgeving

Degelijk onderwijs kan niet gegeven worden zonder oordeelkundig gebruik van informatie en documentatie door het schoolteam. Voor verschillende leergebieden zijn handboeken en de bijhorende handleidingen een belangrijke inspiratiebron voor leerkrachten. Goede handboeken en handleidingen volgen de ontwikkelingen in het onderwijs en passen zich aan aan leerplanwijzigingen. Ook voor wereldoriëntatie worden handboeken gemaakt die de nieuwe inzichten op een gefundeerde en creatieve manier integreren. Om praktische (commerciële) redenen dienen deze handboeken in heel Vlaanderen toepasbaar te zijn. Bijgevolg hebben ze het niet specifiek over de nabije of verder af gelegen omgeving van de school. En op dit vlak beantwoorden ze onvoldoende aan de vooropgestelde doelstellingen van het wereldoriënterend onderwijs.   Invloed op omgevingsgericht onderwijs Beide hoger genoemde fenomenen leiden ertoe dat omgevingsgebonden leerinhouden eerder beperkt of weinig uitgediept in de lessen voorkomen. Heel wat lokale opportuniteiten blijven liggen of gaan verloren.  

Bronnen voor omgevingsgerichte informatie zijn te weinig gekend

Er zijn heel wat bronnen te vinden die bijzonder bruikbaar zijn om de plaatselijke omgeving in vele en uiteenlopende aspecten te leren kennen. Het betreft zowel geschreven bronnen, als online databanken die sinds kort vrij raadpleegbaar en gratis zijn. Veel van deze bronnen zijn ons inziens momenteel zo goed als niet gekend door de leerkrachten basisonderwijs. Nochtans vormen ze een schat aan informatie die eenvoudig en snel aanwendbaar is.